سندرم کمبود نسبی انرژی در ورزش یک وضعیت بالینی است که در اثر عدم تامین انرژی کافی برای عملکردهای فیزیولوژیک بدن ایجاد میشود و منجر به اختلالات هورمونی، متابولیک، استخوانی، ایمنی و کاهش عملکرد ورزشی در ورزشکاران میگردد.
ورزشکاران در معرض خطر
RED-S اغلب در ورزشهایی دیده میشود که فشار برای لاغری، وزن پایین یا حجم تمرینی بالا وجود دارد، مانند: ژیمناستیک، باله، اسکیت نمایشی، دوهای استقامتی و دوچرخهسواری، شنا، قایقرانی (بهویژه دسته سبک وزن)، ورزشهای مبارزهای (جودو، کشتی)
علائم کلیدی در ورزشکاران زن
اختلالات قاعدگی: تاخیر یا نامنظمی سیکلها، آمنوره
کاهش عملکرد: خستگی، بازیابی کند، کاهش قدرت و توان عضلانی
آسیب های مکرر: بهویژه شکستگیهای ناشی از فشار (stress fractures)
افزایش ابتلا به بیماریها یا عفونتها
تغییرات خلقی: تحریکپذیری، کاهش تمرکز
پیامدهای مرتبط با RED-S
سرکوب محور غدد درونریز وکاهش استروژن و درنتیجه مشکلات قاعدگی
اختلال در سلامت استخوان به صورت کاهش تراکم استخوان و افزایش ریسک شکستگیهای ناشی از فشار
کاهش متابولیسم پایه
کاهش عملکرد سیستم ایمنی
کاهش پاسخ به تمرین و عملکرد ورزشی
تشخیص
تشخیص RED-S بالینی و بر اساس این موارد می باشد:
تاریخچه: حجم تمرین، محدودیت غذایی، تغییرات وزن
علائم: تغییرات قاعدگی، خستگی، آسیبهای مکرر
ابزارهای غربالگری ( IOC RED-S CAT, LEAF-Q )
آزمایشهای مورد نیاز: هورمونها، فریتین/آهن، ویتامین D، تراکم استخوان (DXA)
اصول درمان (بر اساس گایدلاین IOC )
بازگرداندن تعادل انرژی: افزایش مصرف کالری و/یا کاهش حجم تمرین
مراقبت چندجانبه: پزشک ورزشی + متخصص تغذیه + روانشناس در صورت نیاز
پایش عملکرد قاعدگی و سلامت استخوان
تنظیم حجم و شدت تمرین تا بازگشت شاخصهای سلامتی
اجتناب از کاهش وزن سریع یا رژیمهای محدودکننده
منابع
IOC Consensus Statement on RED-S, Br J Sports Med 2018
IOC RED-S Clinical Assessment Tool (RED-S CAT)
Torstveit MK et al., Prevention of RED-S, BJSM 2023
Burke LM et al., Complexities of RED-S, BJSM 2023
Melin A et al., Energy deficiency & RED-S in female athletes, Sports Med 2024
